Cruceiro da Cubeliña

Cruceiro da Cubeliña - Rianxo - Santa Comba de Rianxo

Imaxe: Cruceiros de Galicia

Cruceiro de granito que preside a Praza Rafael Dieste, fronte a Igrexa de Santa Comba de Rianxo.

Plataforma con catro chanzos de sección cadrada. A súa base moldurada posúe unha inscrición moi erosionada. O varal, que nace en sección cadrada e segue en octogonal, dá paso a un capitel decorado con volutas, rostros de anxos, orlas vexetais e cunchas. A cruz, de sección circular, leñosa e con nos, posúe as imaxes de Cristo crucificado baixo cartela de INRI no anverso, e a Virxe en actitude de oración e sobre unha peaña con forma de querubín no reverso.

Este cruceiro estaba orixinalmente situado preto do actual cemiterio, en Fincheira, e foi trasladado posteriormente ó seu actual emprazamento.

Na Praza Rafael Dieste residía a madriña de Castelao, Pilar Castelao, despois de casar co carpinteiro Juan María Losada (falecido en 1895), a onde procuraba ir o rapaz Daniel desde o Cabo da Vila, para divertirse.

Á volta da emigración, a mediados de 1900, a familia Castelao estableceuse nunha casa da rúa da praza, na número 8, posiblemente a de Pilar, onde estiveron residindo até 1904, cando Mariano Rodríguez decidiu reedificar a actual da rúa de Abaixo.

Falecida Pilar (1930) e os seus fillos (1937), a casa pasaría aos Castelao, que lla alugarían a Álvaro Domínguez Baraja para instalar nela unha farmacia. Anos máis tarde foi vendida por Josefina e Teresa R. Castelao ao que fora axitador político na Compostela republicana, Xosé Carnero Valenzuela, para refacer a súa vida como boticario de Rianxo. Carnero presidira, durante a II República, o comité de centros republicanos da comarca de Santiago e nun mitin proclamara a independencia de Galicia e a instauración da República Galega. Unha tía del, con moito valemento ante Franco, salvouno do fusilamento.

Ademais de Pilar, residían na casa da esquina da Praza Rafael Diesta, pegada ao adro, a parente Concepción Castelao, casada co xastre Manuel Otero. O fillo deles, Mariano Otero Castelao, un dos fundadores do Partido Galeguista de Rianxo e concelleiro da Fronte Popular, estivo a piques de ser “paseado” por membros da Falanxe. Anos despois, organizou en Vigo unha célula comunista e fuxiu posteriormente a Caracas co anarquista Xosé Velo. Volverían a cobrar protagonismo co soado secuestro do transatlántico Santa María.

Segundo ten asegurado Teresa, os seus antepasados paternos levantaron o fermoso cruceiro existente na actualidade no centro da praza, que se lle atribúe ao escultor de Noia, José Ferreiro.

  • INFORMACIÓN
  • Código: RI-ER099
  • Outras denominacións: Cruceiro da Praza Rafael Dieste
  • Tipoloxía: Elementos relixiosos
  • Cronoloxía: 1751
  • Concello: Rianxo
  • Parroquia: Santa Comba de Rianxo
  • Lugar: Praza Rafael Dieste
  • Acceso a pé: Bo
  • Galería de imaxes: Acceder
  • Conservación:

    -

  • Protección:

    Plan Xeral de Ordenación Municipal do Concello de Rianxo (C-086 e B-065)

    Rexistro de Bens de Interese Cultural (BIC)

    Inventario Xeral do Patrimonio Cultural de Galicia

    Decreto 571/1963, de 14 de marzo, sobre protección de los escudos, emblemas, piedras heráldicas, rollos de justicia, cruces de término y piezas similares de interés histórico-artístico

  • Referencias:

    Plan Xeral de Ordenación Municipal do Concello de Rianxo - Aprobación inicial de maio 2014

    Patrimonio Galego

    Cruceiros de Galicia

    Roteiro Castelao

  • COLABORA
  • Queres colaborar no proxecto? Tes algunha imaxe, comentario ou texto que aportar?

    Quero colaborar!

Máis elementos do catálogo


Cruceiro de Vistas

Cruceiro de Santa Lucía

Cruceiro do Cabo

Cruz do Cemiterio de San Salvador de Taragoña